Dr. Milton Erickson ve Olağanüstü Yaratıcılığı

Küçük bir çocukken çiftlikte babam bana şöyle derdi “önce tavukları mı beslemek istersin yoksa domuzları mı, ve sonrasında odun kutusunu mu doldurmak istiyorsun yoksa inekler için su pompalamayı mı? O zaman farkettim ki babam bana bir seçenek vermişti ve hangi görevin ilk yapılacağı ayrıcalığı da benimdi.  Bu ayrıcalığın ikinci elden bildirilen tüm görevlerin kabulune dayandığını fark etmemiştim tabi.

Sırasını belirlemek için ayrıcalığın verildiği görevlerin uygulanmasına farkında olmadan kendimi vermiştim. Bir çift bağın içinde bulunduğumu fark etmemiştim. Görevin yapılması gerekiyordu; kahvaltımın pişmesi için mutfakta odunun yandığı ve ineklerin de su içmesi gerektiği gerçeğinden kaçış yoktu. Bunlar benim isyan edemeyeceğim gerçeklerdi. Fakat bunların hangi sırayla yapılacağına karar verecek olağanüstü önemli ayrıcalığa sahiptim.

Dr. EricksonÇift Bağın ne olduğunu kavrayamamıştım, fakat çoğu zaman neden oyun oynamak yerine patatesleri topladığımı veya üzerlerindeki böcekleri temizlediğimi merak ederdim. Kasıtlı olarak çift bağ kullanımım ergenliğim döneminde oldu. Bir kış günü hava sıfırın altındayken babam bir buzağıyı ahırdan çıkarıp yalağa götürdü. Yalak onun susuzluğunu giderdikten sonra ahıra geri döndüler fakat ahırın girişinde buzağı inatla ayaklarını diredi. Ben dışarıda karda oynuyordum ve bu sıkıntılı durumu seyrediyordum ve kahkahalarla gülüyordum. Babam buzağıyı ahıra sokmam için bana meydan okudu. Buzağının bu akıldışı inatçı direncini fark ederek buzağının direnme fırsatını tamamen kullanmasına izin vermeye karar verdim,ki zaten istediği de buydu. Bu yüzden babam onu içeri çekmeye çalışırken ben de  kuyruğundan tutarak ve kulübeden uzaklaştırmaya çalışarak ona bir çift bağ sundum. Buzağı iki güçten daha zayıfına direnmeyi seçti ve beni kulübenin içine çekti.

Büyüdükçe babamın alternatif seçenekli çift bağlarını sıkıcı çiftlik işlerine yardım etmeleri için kız kardeşlerimde kullanmaya başladım. Lisede ödevlerimi dikkatle sıralarken aynı yaklaşımı kullandım. İlk başta yazma işlerini (hoşlanmazdım bundan) yapmak için kendimi bir çift bağın içine yerleştirdim ve ödül olarak da geometriyi (bundan hoşlanırdım) yatım. Kendime bir ödül verdim fakat çift bağ öyle tasarlanmıştı ki tüm ödev yapılmıştı.

Üniversitede kendimi ve diğer insanları motive eden bir güç olarak çift bağ ile daha ilgili olmaya başladım. Sınıf arkadaşlarıma normalde ayrı ayrı sunulduğunda reddedecekleri iki görevle deneyler yapmaya başladım. Fakat eğer birisinin reddini diğerine bağlarsam görevlerden birisinin yapıldığını gördüm. Sonrasında otobiyografileri okumaya başladım ve davranışı bu şekilde yönetmenin çok eskiye dayandığını öğrendim. Topluma mal olan psikolojik bilginin bir ürünüydü ve tek başına kimseye atfedilemezdi.

Erickson Kol Yükselmesi Tekniğini Uygularken
Erickson Kol Yükselmesi Tekniğini Uygularken

Hipnoza olan ilgimle beraber çift bağların çeşitli yollarla kullanılabileceğini farkettim. Hipnozda çift bağ direk, dolaylı, aşikar, anlaşılması güç ve hatta fark edilemez biçimde olabilirdi. Olumsuz, dayatılmış ve rekabet içeren durumlarda çift bağ talihsiz sonuçlar ortaya çıkarabilir. Mesela çocukken en iyi böğürtlen yerlerini bilirdim. Eğer topladıklarımın hepsini ve onların topladıklarının yarısını alabilirsem onlara o yerleri gösterebileceğimi söylerdim. Hevesle anlaşmayı kabul ederlerdi fakat sonra benim elime ne kadar geçtiğini görünce öfkelenirlerdi. Üniversitede de tartışmaya hevesliydim fakat çift bağları uyguladığımda tartışmayı kaybediyordum. Jüridekiler tartışmadan sonra neredeyse her zaman aslında benim kazandığımı fakat onlarda o kadar fazla düşmanlık yaratıyordum ki beni elemeden edemiyorlardı. Sonuç olarak hep ismim öne çıkmasına rağmen hiç üniversitenin tartışma grubuna giremedim. Bu tartışma yarışmalarında farkettim ki bu çift bağ durumları çift bağlar rakibim karşısında benim lehimeyse kaybetmeme sebep oluyordu.

Fakat çift bağ diğer kişinin yararına tasarlandığında büyük fayda sağlıyordu. Bu yüzden ev arkadaşlarım, sınıf arkadaşlarım ve hastalar için kullanacaklarını bildiğimden profesörlerimin yararına onları tasarlamaya başladım. Psikiyatriye girdiğimde ve klinik seviyede hipnotik deneyler yapmaya başladığımda hipnotik fenomenler oluşturmak ve terapötik yanıtlar almak için çift bağ geniş bir ilgi uyandırdı.

Aslında çift bağ hasta tarafından gerçekte arzu edilmeyen fakat hastanın iyi hali için ihtiyacı olan iki olasılık arasında gerçek olmayan (yanılsama) bir seçme özgürlüğü sağlar.

Bellki de en basit örnek çocukların yatağa gitmeye olan isteksizliğiyle ilgili verilebilri. Saat sekizde yatmaları söylendiğinde zorlanmış hissediyorlar. Fakat eğer aynı çocuklara “sekize çeyrek kala mı yoksa sekizde mi yatmak istersin?” diye sorulduğunda büyük çoğunluğu kendi “özgür iradesiyle” ikinciyi (zaten istenen zaman da budur) seçerler. Tabi ki çocuklar hiç yatmak istemediklerini de söyleyebilirler. O zaman da bir başka çift bağ kullanılabilir “Yatağa yatmadan önce mi banyo yapmak istersin yoksa pijamalarını banyoda giymeyi mi?” Bu örnek çift bağda ilgisiz sonucu kullanır. Bu iki şeytandan daha az zor olanı seçilir.

Psikiyatrik hastalar çoğunlukla dirençlidir ve sürekli hayati bilgiyi kendilerine saklarlar.

Bunu gözlemlediğim zaman empati kurarak bu hafta o bilgiyi paylaşmamalarını tembihliyorum, hatta gelecek haftanın sonuna kadar onu kendilerine saklamaları için ısrar ediyorum. Onların direnç gösterme arzularının yoğunluğunda benim tembihlerimin onları hem direnç göstermeye hem de açığa vurmaya sürükleyen bir çift bağ olduğunu fark etmiyorlar.

Terapiye duygusal ihtiyaçlarla gelen hastalar bir çift bağa maruz kaldıklarında farklı bir boyuttadırlar; bu yüzden entellektüel olarak onları analiz edemezler ve böylece davranışları çift bağa göre şekillenir. Çift bağ kullanımı hipnozla büyük ölçüde geliştirilir ve hipnoz onun kullanım alanlarını katlayarak artırır.

Erickson ve Öğrencisi Rossi
Erickson ve Öğrencisi Rossi

Yazar: Ernest Rossi

Çeviri: Hasan Arslan

İlgili Makaleler: 

Dr. Erickson ve Laf Salatası Vakası

Umut ve Kolay İyileşebilirlik (Dr. Erickson) 

Hipnoz ve Telkin

htilogo

PROFESYONEL HYPNOTHERAPY TRAINING INTERNATIONAL

HİPNOZ EĞİTİMLERİMİZE GÖZ ATIN

Reklamlar