Mesmer, Swendenburg ve Kuantum Fiziği

19. Yüzyıl Amerikasında 1836 yılında New England’da bir seminer turuna çıkan Fransız Mesmerist Charles Poyen ve çok sayıda taklitçi halka açık gösterilerde düzenli olarak somnambulik marifetler sergilediler. Poyen kendinden geçen süjenin genelde normal farkındalık seviyesindeki düşünme ve davranma yollarını fazlasıyla aşan yeteneklerle “uyandığı” “manyetize olunmuş” durumu vurguladı. Mesmerik kendinden geçişler ve deneyimler gazetelerin ve o zamanki süreli yayınların alışılmış makaleleri haline geldiler.

Mesmer Mesmerik Geçişler Uygularken
Mesmer Mesmerik Geçişler Uygularken

Dikkat çekici manyetize edilmiş süje fenomeninin ardında bütün yaşayan şeyler arasındaki ortak görünmez bir sıvıdan bahseden Viyana’lı hekim Franz Anton Mesmer‘in (1734-1815) teorileri yatıyordu. “Eter ve temel madde arasında akışkanlıkta birbirini izleyen bir dizi madde vardır” diyor Mesmer. “Bu maddelerin arasından bir tanesi hayvan bedeninin sinirlerini sanlandıran ve devamını sağlayan şeyin özüne tekabül eder” diye devam ediyor. Buna dayanarak “varolan herşey deneyimlenebilir ve tüm doğayla iletişim halinde olan tüm canlı bedenlerin sadece varlıklara karşı değil birbirini izleyen olaylara karşı hassasiyet duyma becerisi vardır” diyor Mesmer. Bu “içgüdünün uzantısı” sayesinde “uyuyan bir adam hastalığın öngörüsüne sahiptir ve tüm maddeler arasında kendini koruyan ve iyileştirenleri ayırabilir”.

Hayvan bedeninde bahsedilen Mesmer’in evrensel sıvısı beden ve ruh arasındaki mesafeyi aşındıran bir zihin alışkanlığının önemli kaynağını ortaya çıkardı. Onun vizyonu mükemmellik için insanların güçlendirilmesini önerdi.

Aynı zamanda başka bir bölgeden güçlü bir bir madde-zihin birleşimi kaynağı daha ortaya atıldı. Lüteryan bir Psikopos’un oğlu ve İsveç asilzadelerinin üyelerinden birisi olan Emanuel Swendenborg (1688-1772) 1745 yılından itibaren cennet ve ceheneme gizemli yolculuklar gerçekleştirdiğini iddia etti. Onun meleksi varlıklarla olan sohbetleri Hristiyan yazıtlarıyla harmanlanarak gizli metafiziksel öğretilere dönüştü. Swendenburg kelimelerin kelimeleri yansıttığı – “aşağıdaki yukarıdakina, yukarıdaki aşağıdakine benzer” – tekabülün antik doktrinini inceledi. Evrende doğanın ruha tekabül ettiğini ve ilahi bir akışın tüm dünyaya yayıldığını öngördü.

E. Swendenborg
E. Swendenborg

Dünyevi faaliyetler bir dizi daha spesifik işaret ve sembolde olduğu gibi göksel faaliyetlerle mükemmel bir uyum içindeydi ve bunun için Swendenburg’ün tekabül doktrini özünde bir uyum doktriniydi. Böylece hem Mesmerizm hem de Swedenborgculuk madde ve madde olmayanın arasındaki sınırların sıvı haline geldiği uyumlu bir evren modeli üzerinde hemfikir oldular. Manyetik operatörlerin manipülasyonuna göre kişi bu dengeyi kendi lehindeki plan ve projelere yönelik “yönetebilirdi”. Bilgi güçtü ve zihnin kontrolünün gücü Mesmerist’in becerileriyle  ve hatta Swendenborgcu “İlahi İnsan” imalı teolojisinde vaadediliyordu. Eğer Tanrı göksel alemde İnsansa, buna göre insanlar da dünyaya indiğinde onların da Tanrı haline gelmeleri için bir yol açılmış olabilirdi.

Yüzyılın sonuna doğru zihinsel şifacıların (zihin devası ve Yeni Düşünce) küçük orduları ve fizyolojik manipülatörler (osteopati ve kiropratik) sezgisel olarak bu tür bağlantıları kurmuşlardı. Fakat bu şifacılar yayılırken bile tüm samimi çabalarına rağmen ondokuzuncu yüzyılın bilimsel modelinin ölüm çanları çalmaya başlamıştı.

Eter’in ondokuzuncu yüzyıl teorisinde Newtoncu fizikçiler Mesmer’in “görünmez sıvısını” kendi terimleriyle açıklamaya çalışıp tüm uzayı ve nesneleri dolduran ve hiçbirinin hareketine engel olmayan gizemli ve gözle görünmeyen “narin bir sıvı” veya “pelte” olduğunu varsaydılar. Eter elektriksel ve manyetik etkilerle birlikte optik ve yerçekimine dayalı etkiler de taşıyabilirdi. Hatta “ışık saçan eter” adlı bir tanımlamada ışık dalgalarının iletimi için bir aracı görevi gördüğünden bahsedildi. Kısacası, görünmez tutkal dünyayı birarada tutuyor gibi görünüyordu.

Max Planck ve Einstein
Max Planck ve Einstein

Yüzyılın başında eter teorisinde ciddi boşluklar vardı. 1900 yılında Alman bilimadamı Max Planck ışığın bir partikül fenomeni olduğuna dair sonuçlar sundu. Şaşırarak belirtti ki ışık birbirinden ayrı enerji paketleri halinde yayılıyor ve özümseniyordu. Planck bu enerji paketlerine kuantum ismini verdi ve kuantum teorisi doğmaya başladı. 1905 yılında Albert Einstein yayılan enerjinin birbirinden ayrı hızlanan ve çarpışan partiküllerden oluştuğunu belirterek daha radikal bir iddiada bulundu. Alt atomik seviyede, öyle görünüyordu ki madde ilk göründüğü gibi katı değildi. Daha sonraki kütle hızlandırıcılarla ilgili araştırmalar gösteriyor ki madde enerjiye dağılıyor ve sonra kendi kendini madde olarak yeniden düzenliyordu. Ayrıca 1927’de Werner Heisenberg‘in “yarıgölge prensibinde” doğruladığı gibi bu dönüşümdeki kalıpların kesinliğini öngörmenin imkansız olduğu ortaya çıktı.

Newtoncu dünya başaşağı olmuştu ve bazı fizikçiler yeni dünya görüşünün metafizik için bir fırsat olduğunu düşünüyorlardı. Werner Heisenberg “dünya ve ben arasındaki keskin bir ayrım” artık mümkün değildi. Açıklamalarına göre yeni fizik “şuanki dünyamızın genişleme ve birleşmesine doğru ilerleyen genel ve tarihsel sürecin bir parçasıdır”. Rastlantı şu ki yeni fizik cömertçe bazılarının Mesmerci ve Swendenborgcu dünyaları yeniden düzenlemsine metaforik bir taban hazırlamıştı. Eğer madde ve enerji devamlı bir doğal sürecin cevherleriyseler o zaman – bazıları için – beden ve zihin, madde ve ruh tek bir devamlılığın parçası olarak oluşturulabilir. Eski eterik (esiri) dünyada görünmeyen sıvının dalga benzeri hareketleri yirminci yüzyılın titreşen kuantumuyla yeniden doğabilir.

Yazar: Catherine L. Albanese

Çeviri: Psk. Hasan Arslan

Kaynak: http://gvanv.com/compass/arch/v1402/albanese.html

* Ç.N. 18. Yüzyıl’da İsveç’te ilk bilimsel jurnali oluşturan Swendenborg matematik, astronomi jeoloji gibi bilimsel alanlarda çalışmalar yaptıktan sonra 1743 yılında bazı görsel deneyimler yaşamış ve metafizik ve insan ruhu üzerine eserler sunmuştur. Bu eserler Balzac, Carl G. Jung, William Blake gibi birçok ünlü ismin de esin kaynağı olmuştur. Swendenborg Topluluğunun sayfasına buradan ulaşabilirsiniz (İngilizce)

Reklamlar